24 punkty karne nie oznaczają jeszcze utraty prawa jazdy, jeśli masz uprawnienia dłużej niż rok. W tej grupie kierowców dopiero 25. punkt oznacza przekroczenie limitu i uruchamia postępowanie administracyjne. Inaczej traktowane są osoby, które mają prawo jazdy krócej niż rok – ich limit wynosi 20 punktów, więc konsekwencje pojawiają się od 21. punktu.
Czy z 24 punktami tracę prawo jazdy?
Nie. Jeżeli jesteś doświadczonym kierowcą, czyli posiadasz uprawnienia dłużej niż rok, możesz mieć na koncie dokładnie 24 ważne punkty karne i nadal legalnie prowadzić pojazdy. To maksymalny dopuszczalny poziom, a nie jego przekroczenie.
Każdy kolejny punkt może jednak zmienić sytuację. Po osiągnięciu 25 punktów nie dochodzi do automatycznego odebrania prawa jazdy podczas samego wystawiania mandatu. Urząd rozpoczyna formalną procedurę, w której kierowca otrzymuje odpowiednie decyzje i zostaje skierowany na wymagane badania oraz egzamin sprawdzający.
Limity punktów zależą od stażu kierowcy
Próg, po którego przekroczeniu pojawiają się konsekwencje związane z uprawnieniami, zależy od tego, jak długo kierowca ma prawo jazdy:
| Staż posiadania prawa jazdy | Limit punktów | Przekroczenie limitu | Główna konsekwencja |
|---|---|---|---|
| Krócej niż rok | 20 punktów | 21 punktów lub więcej | Cofnięcie uprawnień i konieczność ponownego ukończenia kursu oraz zdania egzaminu |
| Dłużej niż rok | 24 punkty | 25 punktów lub więcej | Skierowanie na badania i egzamin sprawdzający |
W przypadku młodego kierowcy dokładnie 20 punktów również nie oznacza jeszcze utraty uprawnień. Decydujące jest dopiero przekroczenie tej wartości. Ścieżka odzyskiwania prawa jazdy jest jednak surowsza niż u osoby z dłuższym stażem, ponieważ nie przewiduje zwykłego egzaminu sprawdzającego zamiast ponownego szkolenia.
Co dzieje się po przekroczeniu limitu?
Przekroczenie limitu nie kończy się natychmiastowym odebraniem uprawnień przez policjanta. Sprawa wymaga działań organu administracyjnego, a kierowca powinien otrzymać oficjalne pismo. Właściwy starosta wydaje decyzje dotyczące zatrzymania lub cofnięcia uprawnień oraz kieruje kierowcę na określone badania i egzamin.
Samo przekroczenie limitu nie oznacza, że można dalej prowadzić bez ograniczeń. Po otrzymaniu decyzji trzeba stosować się do jej treści. Dalsza jazda mimo utraty albo cofnięcia uprawnień może prowadzić do kolejnych konsekwencji prawnych.
W przypadku kierowcy ze stażem dłuższym niż rok procedura zwykle przebiega w następującej kolejności:
- Otrzymanie pisma z urzędu – kierowca zostaje poinformowany o obowiązku poddania się badaniom oraz o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje.
- Wykonanie wymaganych badań – urząd może wymagać między innymi orzeczenia psychologicznego, a w określonych sytuacjach także badań lekarskich.
- Uzyskanie profilu PKK i zapisanie się na egzamin – po dopełnieniu formalności kierowca przystępuje do egzaminu państwowego w WORD.
- Zdanie egzaminu i zwrot uprawnień – po pozytywnym wyniku prawo jazdy może zostać zwrócone, a stan punktów zostaje zredukowany zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Negatywny wynik egzaminu albo nieprzystąpienie do niego w wyznaczonym terminie może doprowadzić do cofnięcia uprawnień. Wtedy ich odzyskanie wymaga ponownego zdania egzaminu kwalifikacyjnego, a nie tylko okazania dokumentu w urzędzie.
Młody kierowca ma inną ścieżkę
Osoba posiadająca prawo jazdy krócej niż rok po przekroczeniu 20 punktów nie jest kierowana na taki sam egzamin sprawdzający jak doświadczony kierowca. Jej uprawnienia zostają cofnięte, a odzyskanie prawa jazdy wymaga ponownego przejścia całego kursu nauki jazdy i zdania egzaminów państwowych.
To rozróżnienie ma znaczenie także przy ocenie możliwości redukcji punktów. Kurs reedukacyjny jest przewidziany dla kierowców posiadających uprawnienia dłużej niż rok, dlatego młody kierowca nie może traktować go jako sposobu na obejście niższego limitu.
Jak zmniejszyć liczbę punktów?
Doświadczony kierowca, który ma 24 punkty, nie musi czekać na kolejne wykroczenie. Może sprawdzić, czy spełnia warunki udziału w kursie reedukacyjnym. Kurs można odbyć co do zasady raz na sześć miesięcy, a jego ukończenie pozwala zmniejszyć konto o 6 punktów.
Drugą możliwością jest oczekiwanie na usunięcie najstarszych punktów. Punkty przedawniają się po 12 miesiącach od opłacenia mandatu. Samo wystawienie mandatu nie rozpoczyna więc tego terminu w taki sposób, jak opłacenie należności. Przy mandacie nieopłaconym albo spłacanym w ratach punkty pozostają na koncie do czasu uregulowania wymaganej kwoty.
Przed wyborem kursu sprawdź aktualny status punktów. Ma to znaczenie, gdy część z nich jest tymczasowa, na przykład w związku z odmową przyjęcia mandatu i oczekiwaniem na rozstrzygnięcie sądu.
Gdzie sprawdzić aktualną liczbę punktów?
Stan konta najlepiej zweryfikować w oficjalnym źródle. Dostępne są między innymi następujące sposoby:
- Aplikacja mObywatel pozwala sprawdzić przyznane i tymczasowe punkty oraz historię mandatów.
- Portal CEPIK 2.0 udostępnia informacje o ewidencji naruszeń po zalogowaniu.
- Wydział Komunikacji lub właściwe starostwo może wydać informację o aktualnym stanie punktów.
- Informację można uzyskać także podczas kontaktu z jednostką Policji, choć w sprawach formalnych warto opierać się na danych urzędu.
Jeżeli masz 24 punkty i prawo jazdy dłużej niż rok, nie straciłeś jeszcze uprawnień, ale znajdujesz się na granicy limitu. Najpierw sprawdź, które punkty są nadal ważne, kiedy opłacono mandaty i czy możesz skorzystać z kursu reedukacyjnego. Po otrzymaniu decyzji administracyjnej nie ignoruj terminów na badania ani egzamin, ponieważ ich przekroczenie może skutkować cofnięciem uprawnień.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie należy sprawdzić aktualny stan przepisów oraz treść otrzymanej decyzji w właściwym urzędzie lub u prawnika.
